Asteko bigarren greba eguna dute EAEko hezkuntza publikoan, negoziazioei berriro heltzeko itxurarik gabe. Steilas, LAB, ELA eta CCOO sindikatuek 27.000 irakasle grebara deitu dituzte, gaur eta bihar, lan baldintzak hobetzeko.

AEB Ameriketako Estatu Batuetako eta Errusiako ordezkaritzak bildu ziren atzo Riaden, Ukrainarako menia zabalago batez hitz egiteko, eta, TASS agentziaren arabera, adierazpen bateratu bat egitekoak ziren arren, Washingtonek gaur arte itxaron du negoziazioen berri emateko, Kieveko ordezkariekin bildu ostean: Errusiak eta Ukrainak Itsaso Beltzean «nabigazio segurua» bermatzea adostu dute, baita erasoak bertan behera uztea eta merkataritzarako ontziak helburu militarrekin erabiltzea eragoztea ere. Ukrainako Defentsa Ministerioak, arratsaldean kaleratu duen oharrean, adierazi du Errusiako gerraontziak Itsaso Beltzeko ekialdetik kanpo aritzea «akordioaren espirituaren eta nabigazio askatasunaren urraketatzat» hartuko dutela, eta «mehatxua» izango dela herrialdearen segurtasunarentzat. «Hala eginez gero, Ukrainak eskubide osoa izango du bere burua defendatzeko», erantsi du ministerioak. Kremlinek, berriz, baldintza bat ezarri du Itsaso Beltzerako menia berresteko: nekazaritza alorreko zigor ekonomikoak bertan behera uztea. 2022ko uztailean adostu zuten Ukrainak eta Errusiak blokeoa kentzea Itsaso Beltzetik esportatutako laboreei; bertan erasorik ez egitea zekarren akordioak. 2023ko uztailean, Moskuk ez zuen hura berritu nahi izan, argudiatuta Mendebaldeak ez zituela arindu Errusiaren laboreei ezarritako zigor ekonomikoak. Errusiarekin izandako bileren gaineko oharrean, Etxe Zuriak adierazi du AEBek Errusiari lagunduko diotela laboreak eta ongarriak esportatzeko bideak berreskuratzen eta portuetarako sarbidea handitzen. Channel One telebista katean emandako elkarrizketa batean, Sergei Lavrov Errusiako Defentsa ministroa prest agertu da laboreen akordioa berrezartzeko: «Guztiontzako modu onargarriagoan, dena den». Erantsi du Itsaso Beltzeko akordioak mesede egin ziola Ukrainari, eta kalte Errusiari; Errusiako ordezkariek hori «kontuan» izateko eskatu zieten estatubatuarrei Riadeko bilkuretan. Oraingoan, ez dute nahi «anbiguotasunik»: «Inork ez gaitzala behartu zerealen eta ongarrien merkatuari uko egitera». Halaber, Etxe Zuriak jakinarazi du bi aldeek bertan behera utziko dituztela energia azpiegituren aurkako erasoak. Duela astebete adostu zuten Vladimir Putin Errusiako presidenteak eta Donald Trump AEBetakoak energia instalazioetarako su eten partziala, nahiz eta Errusiak eta Ukrainak berehala egotzi zioten elkarri hori urratzea. Kremlinek erasoko ez dien azpiegituren zerrenda kaleratu du: petrolio findegiak, petrolio biltegiak eta zentral nuklearrak. Hori bai: bermeak eskatu dituzte bi herrialdeek. Kieven emandako prentsaurreko batean, Volodimir Zelenski Ukrainako presidenteak berretsi du Itsaso Beltzerako eta energia azpiegituretarako meniak berehala sartuko direla indarrean, eta ohartarazi Errusiak horiek urratzen baditu Ukrainak «zigorrak» eta «armak» galdegingo dituela. «Goizegi da funtzionatuko duela esateko, baina bilera egokiak dira hauek, erabaki egokiak, urrats egokiak», gehitu du. Lavrovek dio ez dela fio Zelenskiren hitzez, eta Ukrainak su etenak errespetatzea «Washingtonen agindu baten ondorio» besterik ezin dela izan. %77 Zenbat ukrainar dauden AEBen proposamenaren alde Ukrainako herritarren %77k begi onez ikusten dute AEB Ameriketako Estatu Batuek proposatutako 30 eguneko su eten osoa. Kieveko Nazioarteko Soziologia Institutuak egin du ikerketa. Kievek menia proposamena onartu zuen, baina Moskuk ezezkoa eman zion, argudiatuta hura sinatuko duela baldin eta 30 egun horietan Ukrainak laguntza militarrik jasotzen ez badu. Dmitri Peskov Kremlineko bozeramaileak, egunero egiten dituen adierazpenetan, esan du Moskuk atea ireki diola beste eragile batzuek negoziazioetan parte hartzeari, izan herrialdeak, izan erakundeak. Horiek horrela, Kremlinek ez du baztertu NBE Nazio Batuen Erakundea negoziazio horietan aritzea, TASS Errusiako berri agentziak Grigori Karasin Errusiako ordezkaritzako kidearen adierazpenak aipatuz bart kaleratu duenez. Trump urtarrilean Etxe Zurira heldu zenean, eta alde bakarrez Errusiarekiko negoziazioak abiatu zituenean, haietan parte hartzeko eskatu zuten zenbait herrialdek: Ukrainak eta Europako Batasuneko kideek, bereziki. Bada, Karasinek baieztatu du NBE eta beste herrialde batzuk gonbidatzeko prest daudela. Ukrainak 30 soldadu errusiar hil ditu Kursken Kievek eta Moskuk borrokan jarraitzen dute Errusiako Kursk eskualdean. Ukrainako Estatu Nagusiak gaur ohar bidez jakinarazi duenez, Errusiako 30 soldadu hil dituzte eskualde horretan egin duten erasoan. Kursk Ukrainako mugatik gertu dagoen eskualde bat da, eta iaz erasoaldi bat abiarazi zuen Kievek, hainbat eremu hartzeraino. Aurten, baina, Errusiako armada lur horiek berreskuratzen ari da. Bestalde, gauean Errusiak Ukrainari eraso egin diola adierazi du Ukrainako armadak. Ohar batean jakinarazi duenez, Moskuk 139 drone eta misil bat jaurti ditu. Horietako 78 leherrarazi dituela adierazi du Kievek, baina ez du ezer esan beste droneek eta misilak eragindako kalteez.

Carles Puigdemont JxC Junts Per Catalunyako liderrarekin elkartu dira gaur EH Bilduko idazkari nagusi Arnaldo Otegi eta harremanen idazkari Gorka Elejabarrieta, Waterloon (Belgika). Bi orduko bilera egin eta gero, koalizio abertzaleak jakinarazi du bai Juntsek bai EH Bilduk konpromisoa hartu dutela «atsedenik gabe» lanean jarraitzeko «Euskal Herriaren eta Kataluniaren eskubide politiko, kultural eta linguistikoak aitortuak, errespetatuak eta bermatuak izan daitezen». Elkarri egungo egoera politikoari buruzko iritzia emateko ere baliatu dute gaurko bilkura, eta «Euskal Herriak eta Kataluniak nazioarteko testuinguru aldakor, konplexu eta ziurgabean dituzten erronken inguruan» hitz egiteko. Europako erakundeak ere izan dituzte hizpide: «testuinguru geopolitiko berria ikusita» nola jokatu behar duten hausnartu dute, baita Europako Batasunak bere gain hartu behar duen autonomia estrategikoaz aritu ere. EH Bilduren III. Kongresuan, koalizio subiranistako idazkari nagusi izendatu zuten Otegi, eta zortzi urteko agintaldiari segida eman dio hala. Bilera sorta bat abiatu zuen orduan, eta horren parte izan da gaurkoa. Izan ere, ordutik Bruselara egin duen lehen bidaia izan da, eta Puigdemontekin elkartzeko aprobetxatu du, Elejabarrietarekin batera. EH Bilduren eta Juntsen ordezkariek adostu dute «elkarrizketa bideak eta harremanak irekita» mantentzea, «Euskal Herritik eta Kataluniatik datozen erronkei aurre egiteko asmoz».

Nazioarteko jokaleku politikoa erabat aldatu den honetan, Akitania Berriaren, Euskal Autonomia Erkidegoaren eta Nafarroaren arteko lankidetza azpimarratu nahi izan dute hiru gobernuetako agintariek. Anfitrioi gisa, Maria Txibite Nafarroako Gobernuko lehendakariak azpimarratu du «Europaren eraikuntzarako instrumentu baliagarria» dela. Imanol Pradales Eusko Jaurlaritzako lehendakariak, berriz, nabarmendu du «ezinbestekoa» dela hiru lurraldeetako ahotsa Bruselara eramateko. Alain Rousset Akitania Berriko Kontseiluko presidentearen irudiko, berriz, hiruen baturak «gutxi» irudi lezake, baina eskualde arloko elkarlan politikoa lagungarri da Europako Batasuneko finantzaketa erakartzeko. Dena den, batzar ostean egindako agerraldian, abiadura handiko trena izan da protagonista. Pradalesek jakinarazi duenez, berriki berak eta Alain Roussetek gutun bat igorri diote Apostolos Tzitzikostas Europako Batzordeko Garraio Komisarioari AHTaren Atlantikoko ardatzeko atzerapen luzea dela eta. «Eskatu diogu bertatik bertara ezagut dezala errealitatea, galarazten ari baitzaigu garapen ekonomiko eta logistikoa», adierazi du Pradalesek. Roussetek, berriz, konpromiso politikoa agertu du Akitania Berriko ardatza Hego Euskal Herriko trenbidearekin lotu dadin: «Nire helburua eta obsesioa da». Txibitek adierazi du azpiegiturak «hogei urtez pilatutako atzerapena» ezin dela berehala konpondu, eta Nafarroako Gobernuaren konpromisoa dela Iruñea eta Zaragoza (Espainia) arteko trenbidea 2030erako amaitzea. Euskal Y-aren loturari buruz, ez dute ezer berririk esan Pradalesek eta Txibitek. Lehenengoak Espainiako Gobernua premiatu du txostenak eta azterketak aurkeztera. Aldi berean, gaineratu du hori bezain garrantzitsua dela Gasteiz eta Burgosen (Espainia) arteko lotura zehaztea. «Iparraldean ez dugu konexiorik abiadura handiko zerbitzuarekin, ezta hegoaldean ere. Premiazkoa da obrak eta konpondu gabeko tramiteak azkartzea». Pradalesen lehen batzarra Euroeskualdearen lehen batzarra izan du Pradalesek. Txibitek, berriz, duela urtebeteren aldean, giro lasaiagoan egin du. Izan ere, iaz, Erriberrin egin zen batzarra, eta lehen sektorearen protesten harira, laborari talde batek irain matxistak egin zizkion. Alain Rousset Akitania Berriko Kontseiluko presidenteak, berriz, bere mintzaldian azpimarratu du Nafarroa Garaia «bihotzean gertu» duela, mugaren bi aldeetan izan duen pisu historiko handiagatik. Batzarrean, 900.000 euroko aurrekontua onartu dute. Bi ardatz izango ditu: lehena, 500.000 eurokoa, herritarrei zuzendua —kultura, hezkuntza, hizkuntza, gazteria, kirola…—; bigarrena, 400.000 eurokoa, hiru eremuetako sektore estrategikoak bultzatzeko pentsatua —osasuna, energia berriztagarriak, eraikuntza, eta kultur eta sormen industria—. Gainera, ikasleen mugikortasuna sustatzeko bekak banatzen segituko dute —60.000 euroko aurrekontua izango du—. Horri loturik, joan den astean Ana Ollo Nafarroako Gobernuko presidenteordeak jakinarazi zuen Europako Batasunaren Interreg Poctefa lankidetza programaren barnean sei proiektuk 14 milioi euroko finantzaketa jasoko dutela. Batzarren agintariek egitasmoetako hiru ezagutu dituzte: Transfermurgi, Mugaz gaindiko mugikortasun sare bat sortzeko proiektua; Hezhi, eleaniztasuna sustatzeko proiektua; eta Lanean, enplegu eremu integratu bat garatzekoa.

Negoziazioetako hainbat alderdik, tartean batzordeak, epea 30 lanegunez luzatzea eskatu dute, inbertitzaile posibleei eskaintzak aurkezteko aukera emateko.

Guardian lantegiko beharginek “itxaropena galdu dute”, eta 10-15 egunetan kalean ikusten dira

Negoziazioek kale egin dute, eta Hezkuntzako sindikatuek bost greba eguneko deialdiari eutsi diote

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hezkuntza publikoko irakasleek greba ziklorako deialdia martxan zela, negoziatzen aritu dira sindikatuak eta Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saila. Arratsaldean hasi eta gauera arte luzatu da bilera, eta gauerdian oraindik negoziazioetan jarraitzen zuten. Steilas, LAB, ELA eta CCOO sindikatuek egindako deialdiaren arabera, asteon, gaur, bihar eta etzi lanuzteak daude iragarrita; datorren astean, berriz, asteartean eta asteazkenean, eta gauerdian oraindik argitu gabe zegoen grebarekin zer gertatuko zen. Gobernuak eta sindikatuek hitzordua jarria zuten 16:00etarako, baina Hezkuntza Sailak mahai gainean jarritako azken proposamena aztertzeko denbora eskatu dute sindikatuek. Hala, bilerak 19:00ak aldera hasi dira, eta gauean luzatu. Eragile guztiak batera bildu dira aurrena, baina aldebiko bilkurak ere egin dituzte. Egun indarrean den lan hitzarmena 2010ekoa da, eta irakaskuntza publikoko sindikatuen arabera, egokitu beharreko elementu ugari ditu. Nabarmenenetako batzuk dira lan zamak arintzeko neurri zehatzak adostea, erretiroa hartzeko baldintzak hobetzea, galdutako erosahalmena berreskuratzea, eta enplegu publikoa bermatu eta lanpostuak egonkortzea. Erosahalmenari dagokionez, sindikatuek kritikatu dute hitzarmena ez berritzearen ondorioez, azken hamabost urteetan erosalmehenaren %20 inguru galdu dutela. Hori berreskuratzea lehentasunen artean kokatu zuten, nahiz eta zehaztu zuten euren asmoa ez zela hori guztia batera berreskuratzea, horretarako prozesu bat bideratzea baizik. Eskaera horiei erantzun bat bilatzeko asmoz egin zieten sindikatuek grebarako deia 30.000 irakasle ingururi. Deialdiaren berri ematearekin batera, sindikatuek Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren jarrera ere kritikatu zuten: «Komunikabideen aurrean esaten du negoziatzeko atea irekia duela, baina hitzarmen berria negoziatzeko mahaietan jarrera itxia du». Deialdi hura harriduraz hartu zuen Hezkuntza Sailak, baina jarraian mahaian esertzeko deia egin zien sindikatuei. Orduan, proposamena bat jarri zuen sindikatuen esku, eta hura izan zen atzoko bileraren oinarri nagusietako bat. Sailaren arabera, hark «argi eta garbi» erantzuten zien sindikatuen aldarrikapen nagusiei; besteak beste, soldatak eguneratzea, irakasleen eskola orduak murriztea, baliabide osagarriak indartzea eta langileak gaztetzeko plan bat ezartzea. Greba ziklo baten ostean iritsi da negoziazioa, eta horri erantzuten dio azken lanuzte deialdiak ere: irakasleek urtarrilean eta otsailean ere beste lau greba egun izan zituzten. Oraintxe Hezkuntza Sailari konpontzeko geratzen zaion korapilo bakarra da; izan ere, grebak tarteko, bi lan hitzarmen erdietsi dituzte azkenaldian: Haurreskolak partzuergokoa eta garbiketako eta sukaldeetako langileena. Aste honetarako ondorengo deialdian egin zituzten sindikatuek: gaur, Bilbon, 11:30ean; Hezkuntza Sailaren lurralde ordezkaritzatik hasita. Biharko, berriz, hiru manifestazio: Bilbon, Arriaga plazatik; Gasteizen, Bilbo plazatik; eta Donostian, Bulebarretik. Guztiak 11:30ean hasita. Eta ostegunean, Donostian, 11:30ean, Bulebarretik aterata.

Hamdan Ballal zinema zuzendari palestinarra atxilotuta dago, kolono israeldar talde batek jipoitu eta Israelgo Armadak preso eraman ostean. Hala salatu du ‘No other land’ dokumentakaren beste zuzendariak, Yuval Abrahamek. Okupazioaren inguruko dokumentala zuzendu zuten biek batera eta Oscarra irabazi zuten otsailean. «Kolono talde batek Hamdam Ballal lintxatu berri du. Jo dute eta zauriak ditu buruan eta sabelean. Odoletan dago. Soldadu batzuk deituriko anbulantzian sartu dira eta eraman egin dute. Ez dugu haren berririk», idatzi du Abrahamek. Ordu bat geroago beste mezu bat idatzi du, Hamdam non dagoen ez dakitela ohartarazteko. Gaur arratsaldean gertatu da erasoa. Dokumentalaren ekoiztetxeak jakinarazi duenez, hamar bat kolono sartu dira Masafer Yattako Susiya herrixkan, Hebrondik gertu. Herritarrak zauritu dituzte eta etxeei eta autoei eraso diete. Erasoa pairatu dutenen artean daude AEBetako bost ekintzaile judu. Erasoa grabatzera joan dira, eta kolonoek jaien kontra jo dute, ekoiztetxearen arabera. Lekukoen arabera. kolonoak zinemagilearen etxera joan dira, eta haren autoa harrika hartu dute. Sari ugari jaso ditu Ballalek eta Abrahamek zuzenduriko dokumentalak, Oscarraz gain. Berlinalen bi garaikur eman zizkioten, eta, geroztik, Amsterdamgo Zinema Dokumentalaren Jaialdiko saria, New Yorkeko zinema kritikarien saria, NBR AEBetako Kritikarien Elkarteko Prentsa Askatasunaren Saria eta Europako Zinemaren Sarietan dokumental onenaren saria jaso ditu. Kolonoek Zisjordanian eginiko erasoen berri ematen du lanak, eta palestinarren apartheid egoera azaltzen du.

Ukrainako gerraren inguruko negoziazioek aurrera jarraitzen dute. Errusiako eta AEB Ameriketako Estatu Batuetako ordezkariek Ukrainarako menia akordio zabalago bat negoziatzeko elkarrizketa saio bat hasi dute gaur, Riaden, iragan astean azpiegitura energetikoetarako 30 eguneko su eten bat adostu ostean. Hamabi ordutik gora egon dira bilduta bi herrialdeetako diplomazialariak, eta TASS Errusiako berri agentziaren arabera, bihar argitaratuko dute bileran adostutakoa. Itsaso Beltzerako su etena lortzea espero du Steve Witkoff Etxe Zuriaren Ekialde Hurbilerako ordezkariak: horrek emango omen dio bide «erabateko meniari»; hala adierazi zuen atzo Fox telebista katean egindako elkarrizketa batean. Kremlinen lehentasuna Itsaso Beltzean nabigatzeko segurtasuna bermatzea da, eta hori izan da, hain zuzen, gaurko bilerako gai nagusia, Dmitri Peskov Kremlineko bozeramaileak baieztatu duenez egunero eman ohi duen prentsaurrekoan. Gainera, ziurtatu du 2022an laboreen inguruan adostutakoa berriz ere indarrean sartzea negoziatu dutela, eta gogorarazi orduko hartan zenbait herrialdek ez zutela bete adostutakoa 2022ko uztailean, Turkiak bideratuta eta NBE Nazio Batuen Erakundeak babestuta, akordio bat sinatu zuten Errusiak eta Ukrainak, blokeoa kentzeko Itsaso Beltzean barrena esportatutako laboreei. Horretarako, aldeek adostu zuten Itsaso Beltzean erasorik ez egitea: ez ontziei, ez portuei. 2023ko uztailean, baina, Moskuk akordioa hautsi zuen, argudiatuta Mendebaldeak ez zituela arindu Errusiak esportatutako laboreei ezarritako zigor ekonomikoak. Errusiak 2022ko otsailean Ukrainako inbasioa hasi zuenetik Errusiako armadaren Itsaso Beltzeko ontzidiaren herena suntsitu duela jakinarazi zuen Kievek iazko otsailean. Itun hori berrezartzeari buruz aritu dira gaur Riaden. Errusiak hauek bidali ditu ordezkari gisa gaurko negoziazio saiora: FSB Errusiako Segurtasun Zerbitzu Federaletako zuzendariaren aholkulari Sergei Beseda eta Errusiako goi ganberako nazioarteko gaien batzordeko buru Grigori Karasin. Bestalde, AEBen ordezkaritza Andrew Peek Etxe Zuriko Segurtasun Batzordeko zuzendaritzako kideak eta Michael Anton Estatu Idazkaritzako goi funtzionarioak osatu dute. Bilera artean, Karasinek esan du negoziazioek «ez zutela zertan dokumenturen batekin edo akordio handiren batekin amaitu», eta erantsi Errusiaren eta AEBen arteko elkarrizketak «gorenean» daudela: «Garrantzitsuena da harremana ez galtzea eta elkarren ikuspuntua ulertzea; lortzen ari gara hori». Ukrainak, bere aldetik, esana du ez duela asmorik haren erasoaldiak bertan behera uzteko bi aldeek meniarako testu formal bat sinatu ezean. Atzo, Ukrainako ordezkaritza batekin ere batzartu ziren AEBetako diplomazialariak, Riaden. Bilkura «erabilgarria» izan zela esan zuen Volodimir Zelenski Ukrainako presidenteak, atzo gauean telebista bidez egindako adierazpenetan. Baina, bilkuran hitz egindakoa albo batera utzita, gehitu zuen lortu behar dela Putinek erasoak eteteko agindua ematea. Ukrainako ordezkariak Saudi Arabian daude oraindik, eta AEBetakoekin batzartzekoak ziren gaur beste behin, azken horiek Errusiako ordezkaritzarekin egin zuten bilkura amaitu ostean. Ukrainako iturri ofizial batek hala jakinarazi dio AFP berri agentziari. AEBen eta Ukrainaren harremanak berriro hurbiltzen ari diren honetan, Donald Trump Etxe Zuriko maizterrak adierazi du «laster» espero zuela sinatzea Ukrainarekin mineral arraroen akordioa, zeina behera geratu zen Zelenskirekin Etxe Zurian izandako liskarra medio. Energia instalazioetarako menia Iragan astean energia azpiegiturei eraso ez egitea adostu ostean, Errusiak eta Ukrainak elkarri egotzi zioten su eten partzial hori urratzea. Horren harira, Peskovek gaur ziurtatu du akordioak indarrean dirauela. Baina bai Kievek eta bai Moskuk asteburuan salatu dutenez, hala batak nola besteak eraso egin diote energia instalazioei. Gaurko ordu txikietan, Ukrainako armadak Errusiako Krasnodar eskualdeko petrolio instalazio bati eraso dio, Errusiako Defentsa Ministerioaren arabera. Iragan otsailaren 17an drone batek bete-betean jo zuen estazio hori, eta aldi baterako gerarazi behar izan zuten konponketa lanetarako; gaurko dronea, baina, estaziotik zazpi kilometrora eraitsi dute. Gaur arratsaldean, misil batekin eraso egin diote Ukraina ipar-ekialdeko Sumi hiriari, eta gutxienez 74 pertsona zauritu dituzte, tartean 14 adin txikiko behintzat, Sumi eskualdeko Fiskaltzaren arabera. Eskualdeko gobernadoreak salatu du hiriaren erdigunera jaurti zituztela misilak, eta etxebizitzak, ospitale bat eta eskola bat kaltetu dituztela. Horren aurrean, Ukrainako Atzerri ministro Andri Sibihak sare sozialetan Errusiari galdegin dio bonbardatzeari uzteko, «bake adierazpen hutsalak» egin ordez. Sumi eskualdeak muga egiten du joan den abuztuan Ukrainak okupatutako Kursk eskualdearekin, zeinaren kontrola berreskuratzen ari den Mosku. Bestalde, Ukrainako aireko indarrek jakinarazi dute Errusiak jaurtitako 57 drone suntsitu zituztela herenegun gauean; Errusiako Defentsa Ministerioak, berriz, jakinarazi du Ukrainako 227 drone suntsitu dituztela azken 24 orduetan Zibereraso bat egin diote ukrainako trenbide konpainia publikoari Ukrzaliznitsia Ukrainako trenbide konpainia publikoak salatu du «zibereraso masibo bat» egin diotela bere sistema digitalari. Konpainiak gaur zabaldutako ohar batean azaldu duenez, erasoaren ondorioz zerbitzuz kanpo geratu dira enpresaren webgunea eta online salmenta zerbitzua. Halere, Ukrainako tren zerbitzuak kudeatzen dituen enpresaren arabera, «etsaiak huts egin du», eta ez du lortu trenen trafikoa geldiaraztea: «Trenen trafikoa martxan dago, eta ongi funtzionatzen ari da, atzerapenik gabe».