Eskola jantokietako zuzeneko kudeaketa sektorean martxoaren 20, 21 eta 22rako deituta zuen greba atzeratzea erabaki du ELAk. 2019ko martxoak 14.

Banduko presidente ohiak Fundazioan eta bankuan dituen karguak ‘behin behinean’ uztea erabaki du, polizia komisario ohiari buruzko auziko ikerketak bukatu arte.

Ikasturteko 17. greba eguna itunpeko hezkuntzan 2019ko martxoaren 14an. Gatazka konpontzeko ‘borondatea eta astia dagoela’ esan dute sindikatuek

BILBO. Bere produktuak merkaturatzeari ekingo dio asteon Euskaltelek Leonen eta Errioxan. Urte amaieran 158.000 bezero edukiko ditu Leonen, Orangerekin duen akordioari esker, eta beste 103.000 Errioxan. Espainiako erkidego horretan 43 lanpostu sortuko ditu konpainiak, zuzenean eta zeharka, eta Leonen, berriz, 80 bat. Han «geratzeko» joan da Euskaltel Leonera eta Errioxara.

Diak Madrilen egingo duen akziodunen batzarrera eramango dute Bizkaiko eta Gipuzkoako langileek beren auzia; hilaren 20an izango da. 81 langile inguru kaleratu nahi ditu supermerkatu kateak Hego Euskal Herrian, baina, negoziazio mahaian bakarrik Espainiako sindikatuen ordezkaritza dagoenez, ELA eta LABek ez daukate prozesuaren inguruko xehetasunik. Langileen artean ordezkaritza gehien duten sindikatuak dira abertzaleak, eta, horregatik, Bizkaian eta Gipuzkoan negoziatu nahi dute. Grebarekin aurrera jarraituko dutela jakinarazi zuten atzo, ohar baten bidez, eta etzi Eibar eta Ermua batuko dituen martxa bat egingo dutela aurreratu zuten.

Adolfo Muñoz badoa, eta atzo erreleboaren ingurukoak jakinarazi zituen. Sindikatua «osasun onean» utzita esango dio agur ELAko idazkaritza nagusiari, apirilaren 5ean. Azken urteotako kudeaketa defendatuz egin zuen Muñozek, Bilbon, seguruenera ELAko buru gisa izango duen azken agerraldia. 2008an bihurtu zen idazkari nagusi, krisia piztu berritan, eta denbora tarte horretan sindikatua egonkortu egin dela esan zuen: «Krisiak indartsuago egin gaitu kohesio eta ideologia aldetik». Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hauteskunde sindikaletan «ia tope historikora» iritsi da ELA, ordezkarien %41 gaindituta, eta Nafarroan %22,8 lortuta. «Beharrezkoa izango da hori dena, neoliberalismoa eta autoritarismoa gora egiten ari baitira». Mitxel Lakuntza buru dela ere mezu horren transmisioa «bermatua» dagoela uste du: «Idazkari nagusiak hausnarketa bateratu bati jartzen dio ahotsa; batzuek esaten dutenean idazkari nagusiarekin arazoak dauzkatela, guk diogu ezetz, arazoa ELArekin daukatela».

Erretiroa hartzeko atarian ere, ezkerrari eta eskuinari egin zizkion kritikak: «Autoritarismo handia dago gaur egun. Urkullu eta Bolsonaro ez dira berdinak, baina hemen aldizkari ofizialaren bidez gure sindikatua indargabetu nahi dute». Egoera larria dela uste du, azken urte hauetan eskuina gero eta erosoago dabilelako gobernatzen. «Europan esparru instituzional bat osatu dute, eta edozein alderdi erakundeetara iristen denean ia politika berberak egiten dituzte. Ezkerra zentroaren bila dabil, baina, zentroa eskuinera mugitzen ari diren heinean, eskuineko politikak egiten dituzte ezkerreko alderdiek».

Alderdiekiko independentzia gauzatu, eta haiekiko distantzia handitu du ELAk Muñozen garaian; horrek harremanak «kaskartu» dituela uste du. Baina politika horrek saria izan du hauteskunde sindikaletan eta afiliazio datuetan. «Errealitatetik aldendu gabe borrokatu gara», azaldu zuen, eta sindikatua «jendearentzat eraginkorra» bihurtu dela. «Kontrabotereko sindikatu batek bere oinarriko militanteetan bilatu behar du indarra, eta guk hori lortu dugu». Azken urteetan sindikatura gazte eta emakume asko sartu direlako «pozik» azaldu zen, baina langabeziak eta lan istripuek sortzen dioten tristura ezkutatu gabe. «Prekaritatea lan mundu osoan hedatzen ari da, eta erakundeek lan baldintzak langileekin negoziatu nahi dituzte zuzenean, sindikatua baztertuta. Antolaketaren aurka jo nahi dute». Horregatik, oldarraldi horri aurre egiteko prest egon behar dela ohartarazi zuen.

Muñozen lekukoa

Hiru aste barru egingo du ezohiko kongresua sindikatuak, Donostiako Kursaalean, 736 ordezkarirekin. Idazkari nagusiaren kargurako Mitxel Lakuntza proposatuko du ELAko nazio batzordeak, azken hamabi urteetan Nafarroako arduraduna izan dena. Muñozek batzorde eragilean utziko duen hutsunea Maialen Aranburuk beteko du.

Ivan Gimenez komunikazio arduradunak emandako datuen arabera, kongresuan parte hartuko duten ordezkarien %45 emakumeak izango dira —duela bi urte %42 izan ziren—, eta parte hartuko dutenen adina 42 urtekoa izango da batez beste. Indar Betean lelopean egingo dute ekitaldia, eta duela bi urteko kongresuko ponentziari hiru ebazpen txertatuko dizkiote: batetik, eskuin muturraren gorakadari lotuta, gizarteak behar duen eraldaketa sozial, ekologiko eta feministari buruzkoa; bestetik, lan baldintzen prekarizazioari buruzkoa; eta, azkenik, burujabetza prozesuari buruzkoa.

Azken ebazpen horren arabera, «estatuarekin ez dago aldebikotasunerako aukerarik», eta, horregatik, ezkerretik prozesu subiranista bat abiatzeko beharra aldarrikatuko du sindikatuak. «Erakundeen aldetik pultsu falta ikusten dugu».

Osakidetzak soldata osagarriak ordaindu beharko dizkie 7.000 langileri. Guztira, 100 milioi eurotik gora. Auzitegi Gorenak atzera bota du Osakidetzaren helegitea.

Hondarribiko Aireportuaren egoera 2019an: ardura da nagusi. Baliteke Air Nostrum konpainiak astean 6 hegaldi bertan behera uztea eta bidaiariek behera egin dute.

Urte arteko inflazioa % 1,3ra eta % 1,6ra igo da Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroan, otsailean. Batez ere, erregaien garestitzeak eragin du prezioen igoera.

2018ko urtarriletik azarora areagotu egin zen greba kopurua (%11,3) Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, baita greba horietan parte hartu zutenen kopurua ere (%0,75); halaber, lan egin gabeko lanaldien kopuruak gora egin du joan den urtean (%17,8).

Lan Harremanetarako Kontseiluaren arabera, hirugarren sektorean pilatu zen greba gehien: 140. Grebaren baten eraginpean egon ziren 40.343 langile, eta jardun gabeko lanaldiak 67.614 izan ziren. Industrian, 73 lanuzte egin ziren, eta 4.982 langile izan ziren haien eraginpean; lan egin gabeko lanaldiak, berriz, 27.582 izan ziren. Eraikuntzan hiru greba erregistratu ziren. Lanuzte horiek 69 langile hartu zituzten eraginpean, eta 86 lanaldi galdu ziren.

2018an, 222 hitzarmen erregistratu ziren, eta itun horiek 88.160 langile hartu dituzte eraginpean. Negoziazio kolektiboak bost urtean izandako emaitzarik hoberenak lortu ditu joan den urtean. Sektoreko 21 hitzarmen erregistratu ziren Jaurlaritzaren eskumeneko hiru lurraldeetan, eta akordio horiek 67.211 pertsona babestu dituzte. Baina itun horien erdiek baino gutxiagok jaso dituzte kontziliazio neurriak.

Kontziliazioa ahaztuta

Kontziliazio neurriei dagokienez, ez da ikusten aurrerapen esanguratsurik berritutako itunetan. Indarrean dauden 717 hitzarmen kolektiboetatik soilik %45,2k (324 itun) ezartzen dituzte neurriak lan bizitza eta familia bizitza bateragarri egiteko. Neurri gehienak lotuta daude edoskitzearekin eta familia ugariekin.

Estatalizazioari dagokionez, eragina duten Espainiako eremuko 95 hitzarmen jaso ditu 2018an; 58.134 langileri eragin diete akordio horiek.