Espainiako Gobernuak ezezkoa eman dio berriro Pablo Picassoren Gernika margolana Euskal Herrira ekartzeari. Espainiako Kultura ministro Ernest Urtasun izan da oraingoan Eusko Alderdi Jeltzalearen eskaerari «ezezko biribila» eman diona, eta margolana behin-behinean ekartzea ere baztertu du. Segurtasun kontuak erabili ditu argudio modura, uste baitu Gernikako (Bizkaia) bonbardaketaren 90. urteurrena gogora ekartzeak modua eman behar duela obra horrek beste 90 urte beteko dituela bermatzeko: «Nire lana da ondare baliotsu hori babestea». Gernika Euskal Herrira ekartzearen eskaria aspaldikoa da, baina azkenaldian indartsu itzuli da berriro: orain bi aste egin zion galdera Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburu eta lehendakariordeak Urtasuni. Kontu bakarra eskatu zion: Gernika koadroa Bilboko Guggenheim museora ekar dezatela. Egun gutxi batzuk geroago, gai berari heldu zioten Eusko Jaurlaritzako lehendakari Imanol Pradalesek eta Espainiako Gobernuko presidente Pedro Sanchezek, eta lehendakariak erran zuen «erreparazio sinboliko eta politikoa» litzatekeela artelana Bilbora ekartzea. Gaurkoan, berriz, EAJko Igotz Lopezek Senatura eraman du gaia, eta azalpenak eskatu dizkio Urtasuni. Alegia, zergatik egiten dion uko Gernika lekualdatzeko «beharrezko baldintzak aztertzeari». Urtasunek azaldu du XX. mendeko margolanik zaurgarrienetako bat dela, eta ezin duela estres gehiago jasan. EAJren eskaria ulertzen duela erran du, baina teknikoei entzun behar zaiela adierazi die koadroa mugitzearen aldekoei. Mugimendu txikienek ere lana kaltetu dezaketela nabarmendu dute. Pradalesek azterketa posibilista bat egitea galdegin zion Espainiako Gobernuari, ikusteko nola mugi litekeen koadroa inolako kalterik eragin gabe. Eta, hain justu, ideia hori berrestera joan da Lopez Senatuko kontrol bilerara, baldintzak azter ditzala exijitzera. Eztabaida bi gobernuen artekoa izanagatik, Reina Sofia museoa tartean sartu da, eta eskakizunaren kontra agertu. «Gobernu moduan, itxaroten ari gara oraindik, ez baitugu inolako erantzunik jaso», erran du gaur Bengoetxea sailburuak, Urtasunen erantzunaren aurretik. Jakinarazi du ez dutela onartuko teknikoki lan zaila dela erratea, edo, are, mantentze lanengatik ezinezkoa dela erratea: «Eskatzen duguna begirada aldatzea da. Eta galdera zehatz bat daukagu: zer beharko luke koadro horrek etxera etorri ahal izateko? Zein dira bete beharreko baldintzak, eta nola berma ditzakegu, daukagun garapen teknologikoarekin eta ezagutzarekin?». Erantzun baten gibeletik ez ezik bi museoen arteko lankidetza lortzeko ahaleginean ere ari direla kontatu du Bengoetxeak. Eztabaida sareetan Bederatzi hilabeterako nahi du Eusko Jaurlaritzak margolana Bilbon, aurtengo urriaren 1etik 2027ko ekainaren 30era bitarte; nagusiki, aurten izanen delako Gernikako bonbardaketaren eta Eusko Jaurlaritzaren 90. urteurrena, eta, gainera, koadroa lekualdatzeak «bakearen aldeko mezu bat» bidaltzeko balio lezakeelako. Politikariak etengabe ari dira sareen bidez kontu horren inguruan solasean. Isabel Diaz Ayuso Madrilgo Erkidegoko presidenteak, kasurako, herenegun erran zuen abertzaleen eskaerak «zentzugabeak eta baldarrak» direla, eta sortutako iskanbila guztia «negozio politiko» baten parte bertzerik ez dela. X sare sozialaren bidez solastatu zen Ayuso, eta horren bidez erantzun zion Arnaldo Otegi EH Bilduko idazkari nagusiak: «Isabel, Kondor Legioa izan zen zuretarrek Gernikari egindako ekarpena. Gernika Euskal Herriarena da! Beti antifaxistak! Gora Euskal Herria askatuta!». Segidan, Laura Garrido PP Alderdi Popularreko legebiltzarkidea EAJri eta Eusko Jaurlaritzari mintzatu zitzaien, eta «sekula beteko ez diren espektatibak sortzea» aurpegiratu zien biei. «Ezin dira nahasi nahia eta errealitatea. Euskaldun guztioi gustatuko litzaiguke Gernika Euskadin egotea, baina teknikoki bideraezina da». Edonola ere, ez da koadroa lekualdatu nahi duten estreinako aldia. 1997an, erraterako, gaurko eskaera bera egin zioten Espainiako Gobernuari, baina Reina Sofia museoak gibelera bota zuen eskakizuna. Xabier Arzalluz zen orduan EAJko presidentea, eta entzutetsua izan zen hark Madrili emandako erantzuna: «Betiko kontuaren itxura hartzen diot honi: Euskadirentzat bonbak, eta Madrilentzat artea».

AEB Ameriketako Estatu Batuekin ados jartzeko epemuga jarri zion Teherani Donald Trump presidenteak. Gaur zen amaitzekoa epe hori, baina, hirugarrenez, Trumpek atzeratu egin zuen atzo, 24 orduz. «Asteartea, 08:00 p.m», idatzi zuen Truth Social bere sare sozialean. Alegia, Euskal Herrian asteazkeneko goizaldeko ordu biak direnean amaituko da Etxe Zuriko maizterrak Irani ezarritako epea, eta «atzeraezina» dela adierazi du gaur. Akordioa egin eta Ormuzko itsasartea ireki ezean «infernua» ezagutuko zutela esana zuen Trumpek aurrez. Axios hedabideak zabaldu duenez, Pakistanek helarazitako 45 eguneko su eten bat negoziatzen ari dira AEBetako eta Irango ordezkariak, Ekialde Hurbileko zenbait bitartekarirekin batera. Etxe Zuriak, ordea, garrantzia kendu dio proposamen horri, eta argitu du «hainbat proposamen» daudela mahai gainean, eta «eztabaidatzen ari direnetako bat» besterik ez dela hori. Irango IRNA agentziak, berriz, zabaldu du Iranek hamar puntuko proposamen bat egin diela AEBei gerra amaitzeko, eta su etena baztertu duela. Iranek Ekialde Hurbileko Gerra amaitzeko lehen proposamena egin die AEBei, duela bi aste jasotakoari erantzunez. Lehenik, adierazi du ez duela inolako negoziaziorik egingo Trumpen mehatxupean. «Negoziazioa ez da inola ere bateragarria ultimatumekin, krimenekin eta mehatxuekin», esan du Irango Atzerri Ministerioaren bozeramaile Ismail Bagaeik, prentsaurreko batean. Eta gaineratu du Teheranek bi eskaera egin dituela: «Gerra amaitzea eta halakorik berriro gertatuko ez dela bermatzea». Bestetik, hamar puntuko proposamena ondu du Iranek, duela bi aste AEBek egindakoari erantzunez. IRNA agentziak adierazi duenez, gatazkari «amaiera iraunkorra» ematea du helburu Iranen proposamenak, eta uko egiten dio aldi baterako su etenari. Hamar puntuen artean daude, besteak beste, eskualdeko liskarra amaitzea, orain arte ezarritako zigorrak baliogabetzea, suntsitutako eraikinak eta instalazioak konpontzea eta Ormuzko itsasartea modu seguruan igarotzeko protokolo bat osatzea. Trumpek berehala erantzun du. Agerraldia zeukan planifikatuta Etxe Zurian, AEBetako armadako agintari gorenekin batera, ostiralean Teheranek erorarazi zuen F-15 ehiza-hegazkineko bi tripulatzaileak erreskatatzeko operazioaren nondik norakoen berri emateko. Bertan adierazi duenez, «esanguratsua» da Iranek proposamen bat egin izana, baina esan du ez dela nahikoa, eta Iranen esku dagoela gerra amaitzea. «Posible da laster amaitzea, egin behar dutena egiten badute», adierazi du, xehetasun gehiago eman gabe. Hala ere, oroitarazi du jarritako epea tarteko atzera kontaketa hasia dela, eta mehatxu egin die Irango agintariei. «Herrialdea oso-osorik suntsitu dezakegu gau bakarrean, eta baliteke bihar gauean bertan suntsitzea», adierazi du berak ezarritako epemugari erreferentzia eginez. Aurrez, Axios hedabideak AEBetako, Israelgo eta eskualdeko iturriak aipatuz zehaztu duenez, Turkiako, Pakistango eta Egiptoko bitartekariek proposamen bat helarazi zieten Irani eta AEBei, eta alde guztietako ordezkariak negoziatzen ari dira. Era berean, jakinarazi du Etxe Zuriaren ordezkari Steve Witkoff eta Irango Atzerri ministro Abbas Araghtxi mezuak trukatzen ari direla. Trumpek atzo Axiosi adierazi zion su etena negoziatzen ari direla, nahiz eta Iranek aukera hori baztertu duen: «Badago akordioa lortzeko aukera, baina, ez badute lortzen, dena suntsituko dut han». Iturri horien arabera, Pakistanek Turkiarekin eta Egiptorekin batera proposatutako bake planak bi fase biltzen ditu. Lehenak 45 eguneko su etena ezartzea du helburu, eta egun horietan gerrari amaiera emateko negoziazioak abiatzea. Zehaztu dutenez, 45 eguneko epe hori luzatzeko aukera daukate bi aldeek, negoziatzaileek hala nahi izanez gero. Bigarren faseak, berriz, gerrari amaiera emateko akordio bat lortzea du helburu. Gainera, ohartarazi dute AEBetako negoziatzaileentzat akordio bat lortzeko «ezinbesteko baldintzak» direla Ormuzko itsasartea irekitzea eta Irango uranio aberastuaren auzia konpontzea. Irango itsas armadako komandoak, berriz, argi utzi zuen Ormuzko itsasartea ez dela inoiz «lehen zen bezalakoa» izango, «batez ere Israelentzat eta AEBentzat». Israelek, bestalde, jakinarazi du Irango instalazio petrokimiko nagusiari eraso egin diola —munduan dagoen gas naturaleko hobi handiena da—, eta ziurtatu «gaitasunik gabe» utzi duela. Israelgo Defentsa ministro Israel Katzek gaur adierazi duenez, instalazio horretatik irteten da Irango ekoizpen petrokimikoaren %50 inguru. «Kolpe ekonomiko gogorra da Irango erregimenarentzat, dozenaka mila milioi dolarreko galerak izango baititu», gaineratu du. Ordu batzuk geroago, Iranek salatu du Israelek eta AEBek Marvdaxteko instalazio petrokimikoari ere egin diotela eraso. ISRAELEK IRANGO GUARDIA IRAULTZAILEKO ZERBITZU SEKRETUETAKO BURUA HIL DU Teheranek gaur baieztatu du Israelgo armadak Irango Guardia Iraultzaileko zerbitzu sekretuetako buru Majid Khademi hil duela. Iragan ekainean izendatu zuten Khademi zerbitzu sekretuetako arduradun, hura baino lehen postu horretan zegoena, hau da, Mohamad Kazemi eta haren laguntzaile Hasan Mohaqeq hil baitzituen Israelek. «Irango erregimenaren beste euskarrietako bat ezabatu dugu», ospatu du Israelgo lehen ministro Benjamin Netanyahuk.

Okzitaniako Tolosatik Carcasonarako bidea bizikletaz egin berritan jarri ditut begi-belarriak adi Itzulia jomugan izanik. Midi kanalaren parte bat egin dugu, Garona ibaiaren abaroan, bikiak haurrentzako atzeko eserlekuan hartuta, orga txiki batean arropa gutxi batzuk eta juxtuko jaki-edariak sartuta. Patxadaz hartu dugu bost eguneko bidaiatxoa, egunez egun, hurrengo herrira egun argitan iristea beste xederik ez. Ostegunean hasi eta igandean amaitu. Berpizterik ez genuen behar izan. Erlojuaren alde aritu gara beti. Edo Gandiagaren hitzetan, «denbora galdu alde». Bilbotik Bilborakoa osatu dute gaur txirrindulariek Itzuliaren lehen etapan. Hamahiru kilometro, banaka… eta erlojuaren aurka. Erlojupekoa, alegia. Nekez izango zuten astirik Artxandako behatokitik inguruko paisaiari erreparatzeko, Ibaizabal ibaiaren emari betierekoaren tempo geldigaitzean barneratzeko… Nahiko lan izango zuten Egirleta muinoko %11ko pendizak igotzen eta Etxebarria parkeko %19koak eskalatzen. Marka da gero, egunerokoan denboraren kontra jarri gaituzten garaiotan, erlojuaren kontrako proba batekin hasi beharra… Edo sasoiotako seinalea, kirol arlokoa eta metaforikoa. Denbora irabazi alde. Garaitsu batean, oraindik ez hain urrunekoan, azken etapa izan ohi zen erlojupekoa Euskal Herriko Itzulian (ez esan niri Itzulia Basque Country deitzeko), tradiziozkoa, dena erabakitzen zuena. 2019koan antzaldatu zuten joera, non eta gure herrian, Zumarragan egindako erlojupekoarekin hasi baitzuten orduko ekitaldia. Bihar Carcasonatik Zumarragarako bideari ekingo diogu guk, trenez aurrena, autoz gero, ahal dela erlojua alde, denbora galdu alde.

Aurtengo Aberri Egunak «zentzu berezia» izan du asteon Saharako errefuxiatuen kanpalekuetara joandako Euskal Herriko herri mugimenduko kideentzat, «ofentsiba inperialistak eta joera erreakzionarioen gorakadak ezaugarritzen duten testuinguru betean, herri zapalduen arteko elkartasun internazionalista antolatzeak garrantzi berezia» duelako, haien esanetan. Horregatik, Euskal Herritik milaka kilometrotara, borrokan jarraitzeko deia luzatu dute, «munduko herri zapalduen askapen prozesuak muturreraino eraman arte». Euskal Herriko zenbait herri mugimendutako ekintzaileak Saharako errefuxiatuen kanpalekuetan dira: otsailaren 27an, 50 urte bete ziren SEAD Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa aldarrikatu zutenetik, eta urteurrena ospatzen dabiltza han. «Astebeteko brigada honen helburua Saharako askapen prozesuaren egungo egoera bertatik bertara ezagutzea da, bertan jasotako irakaspenen bitartez Euskal Herriko askapen prozesua elikatzeko asmoz, prozesu honi babes eta elkartasun osoa adieraztearekin batera», adierazi dute. «Helburua da Saharako askapen prozesuaren egungo egoera bertatik bertara ezagutzea, bertan jasotako irakaspenen bitartez Euskal Herriko askapen prozesua elikatzeko asmoz» Saharako Brigadako kideak Atzo goizean, harrera beroa egin zieten ekintzaileei Mojtar Labuehi SEADek EAEn duen ordezkariak, Smara wilaya-n (Mendebaldeko Sahara) dagoen Tifariti daira-ko alkateak eta hamarnaka emakumek: «Ohiturei jarraikiz, datilak eta esnea eskaini zizkiguten harrera ekitaldiarekin hasi aurretik. Saharako banderak astindu eta ‘aberria ala hil’ oihuen artean eman zioten hasiera ekitaldiari, eta, ospakizunetara bertaratutako delegazio internazionalistei esker ona adierazi ostean, gatibu dauden preso politikoen aldeko elkarretaratze bat eginda amaitu zuten». Garai erabakigarria Brigadako kideek gogorarazi dutenez, «garai erabakigarri batean» dago Mendebaldeko Sahara. Izan ere, 2020an Marokok eraso egin zuen Guergueraten, eta, ondorioz, sahararrek gerra egoera deklaratu zuten, Marokok hautsi egin zuelakoan 30 urte luze iraun zuen bake akordioa —1991n Fronte Polisarioak eta Marokok sinatutakoa—. Saharar emakumeak, SEADen 50. urteurrena ospatzeko ekitaldietan. SAHARAKO BRIGADA Bestetik, 2025ean Donald Trump AEBetako presidentearen ekinbidez, eta besteak beste Espainia eta Frantziako gobernuen babesarekin, NBE Nazio Batuen Erakundeko Segurtasun Kontseiluan honako hau proposatu zuten gatazka konpontzeko: Marokoren menpeko autonomia estatutua izan zedila Sahara. «Proposamena onartu ez bazen ere, ustezko autonomia horrek ezeztatu egingo luke Minurso misioaren oinarrietan jasotzen zen erreferendumerako eskubidea», salatu dute ekintzaileek. «Beraz, zalantzarik gabe, ospakizun bereziak izango dira SEADen aldarrikapenaren 50. urteurrena gogoratzeko egingo direnak. Martiriei eta gatibu dauden preso politikoei aitortza egiteaz gain, desfile zibil eta militarrak egingo dituzte, askotariko ekitaldi kulturalekin batera». Bereziki, Marokoren okupaziopean urteurren hori askatasunez ospatzerik izango ez duten Mendebaldeko Saharako herritarrei buruz mintzatu dira brigadistak, «errefuxiatuen kanpalekuetan dauden herritarrekin batera erresistentzia prozesu eredugarri honetan amore eman gabe eusten baitiete Fronte Polisarioaren printzipio politikoei; hau da, sahararren autodeterminazio eta independentziarako eskubideari».

Erik Jaka Buruz Buruko Txapelketako final laurdenetako ligaxkan izango da. Lizartzako aurrelariak 22-21 irabazi dio Joseba Ezkurdiari Lizarran (Nafarroa). Partida osoan atzetik ibili da Jaka, ez da behin ere aurretik jarri, 17-21 galtzen joan da, baina azken txanpa hobea egin eta garaipena lortu du. Ezkurdia indartsu atera da kantxara, eta 1-11ko partziala lortu du lehen tantoetan. Sakez min egin du Arbizukoak, eta Jakak aukerarik ere ez zuela izango zirudien. Pixkanaka sartu da partidan, eta gantxoen bidez min egiten hasi da (6-13). Azkenean, olatu ona hartu eta partida berdintzear ere egon da (14-15). Ezkurdiak eutsi dio errentari, baina Jakak ez du amore eman, eta azken tantoan Ezkurdiak berak bidali du pilota gora. Erabaki da, beraz, zeintzuk izango diren iazko pilotari onenekin batera ligaxkan izango direnak. A multzoa osatuko dute Laso, Altuna III.a, Dario eta Jakak, eta B multzoa, berriz, Artola, Larrazabal, Zabala eta Peña II.ak. Kalean geratu diren pilotariak Bakaikoa, Peio Etxeberria, Elordi eta Ezkurdia dira.

Burua altxatu ezinda segitzen du Athleticek. Zuri-gorriek abagune ederra zuten gaur Getafen, aurkari zuzen baten kontra hiru puntu poltsikoratu eta Europarako lehian muturra sartzeko, baina 90 minutuetan zehar agerian geratu da talde baten eta bestearen umoreak ez dutela zerikusirik. Getafek azken zortzi partidetatik sei irabazi ditu; Athleticek, berriz, arriskua sortzeko zailtasun handiekin jarraitzen du. Ernesto Valverderen taldea ez da ondo zelairatu, gola jaso du 13. minutuan, eta ibaian gora igeri egitea egokitu zaio gero. Satrianoren eta Luis Vazquezen artean sartu dute gola, aldaratze bat baliatuta. Berenguerrek izan du gol aukera argi bat, baina hori izan da jokaldi arriskutsu bakanetako bat; areara erdiraketa asko egin dituzte zuri-gorriek, baina horiek urruntzen eroso aritu da Getafe. 89. minutuan finikitatu du lehia etxeko taldeak, Satrianok egindako golarekin. Albiste on bat aipatzearren, gaur hamaikakora itzuli da Yeray Alvarez, hainbat hilabetez zigortuta egon ostean. Sailkapen nagusian, behin behinean, hamargarren da Athletic, 38 punturekin.

Espainiako eta Frantziako estatuekiko konfrontazioa aldarrikatu du Jardun Koordinadorak Aberri Egunean, «Euskal Herriko alternatiba iraultzailearen estrategiak kontraboterea eduki behar baitu oinarri». Horregatik, «epelkeriak» alboratzera eta okupazioaren aurka altxatzera dei egin du Gernikan (Bizkaia) egin dituen manifestazioan eta ekitaldi politikoan. Hitzaldian, Euskal Herria «egunero borrokatu beharreko zioa» dela aldarrikatu dute, Espainiako eta Frantziako estatuen menpe egon arren, «ez baita edonolakoa euskal herri langileak daraman borroka». Horregatik, adierazi dute ulergaitza dela Euskal Herriaren etorkizuna eta askapenaz hitz egitea, «hori estatuak inposatutako instituzioen eskutik eraikitzea planteatzen den bitartean»: «Aberri Egunak Euskal Herriaren askapenari ekarpena egiten badio, hau, estatuek inposatutako markoetatik haratago, zapaldutako nazio gisa baztertuta dauden aldarrikapenak plazaratzeko beta ematen duelako da. Iruzurra instituzioetan ernatzen den moduan, kale gorrian gorpuztuko da independentzia eta sozialismoari bide eman behar dien alternatiba iraultzailea». Jardunen arabera, estatuak bururaino eramaten ari dira euren militarizazio prozesua. Gogorarazi dute Parisek berriz ere soldaduska ezarri nahi duela, eta azken urteotan hamaika izan direla «Ipar Euskal Herriko mugimendu iraultzailearen aurka aurrera eraman dituen atxiloketak eta hauetatik etorri diren prozesu judizialak». Gerra eta miseria Madril, «ildo beretik», alor internazionalean bakearen aldeko eta gerraren aurkako plantak eginez dabilela adierazi dute, baina, Hego Euskal Herriari dagokionez, betiko legez diharduela: «Euskararen aurkako oldarraldi betean. Militantzia politikoa kriminalizatu eta ekonomikoki ito nahian. Eta Euskal Herriaren kutsua duen edozerren aurka gogor joz Espainiaren berdintasunaren izenean». «Frantziar eta espainiar gisa, horren aurrean zintzo, isilik eta leial mantentzea dagokigu. Baina euskaldun gisa, Euskal Herriko langile gisa, azpirazioa eta okupazioa gora doazen momentuan, hori normalizatu eta horri men egin beharrean, horren aurka altxatzea, egi gordina biluztea eta antolatzea dagokigu. Gerra eta miseria baitira zapaltzen gaituzten estatuon eskutik etorri eta ezagutuko ditugun bakarrak». Bide iraultzailea aldarrikatu du koordinadorak, «kontzientzia eta borrokarako grina dagoen bitartean biziko baita Euskal Herria». EHKS-k «euskal langileriaren autodeterminazioa» aldarrikatu du EHKS Euskal Herriko Kontseilu Sozialistak euskal langileriaren autodeterminazioa aldarrikatu du Aberri Egunean. Haien iritziz, «ezinbestekoa da Euskal Herriaren askatasuna prozesu sozialistaren eskutik emanda joatea». «Nazioarteko gerra testuinguru batean sartzen ari garen honetan, nazioartean erreferente iraultzaile berri bat sortzeko premia erabatekoa da. Euskal Herrian ere autodeterminazioa eta estatu sozialista erdiesteko gako nagusia, gure iritziz, gaur egungo egoera irauli dezakeen alternatiba iraultzailea eraikitzea da». EHKSren arabera, «alderdi nazionalista nagusien paktu autonomistaren testuinguruan», Euskal Herrian borondate nazionalak atzerapauso nabarmena izan du azken urteetan. Euren alternatiba euskal estatu sozialista dela azpimarratu dute, «munduko herrialdeekin berdintasun harreman batean eraikia, euskal langileriaren eta nazioarteko langileen interesak defendatzeko»: «Aurrerantzean ere hizkuntza eskubideen defentsan, presoen eta errepresaliatu politikoen amnistia lortzeko eta euskal langileriaren autodeterminazioaren alde lanean jarraitzeko konpromisoa berresten dugu».

«Azken bi urteetan, Ipar Euskal Herriko mugimendu politiko eta sozial ugaritako militanteek errepresio azkarra jasan dute». Hala erran du Filipe Laskaraik, Baionako auzitegiaren aitzinean bertzeak bertze Jardun, U14, Ostia sarea, J’Accuse, Ipar Euskal Herriko Kontseilu Sozialista, Lagundu eta Blokatu kolektiboetako hirurogei militante inguruan zituela. Haren erranetan, Ipar Euskal Herrian militantzia politikoarengatik jasan errepresioak «bederatzi auzi» eta «31 auzipetu» utzi ditu. Iragarri dutenez, hori guzia salatzeko eta oro har Frantziako Estatuaren «errepresioa borrokatzeko», manifestaldia eginen dute Baionan, maiatzaren 16an, 17:00etan. Izan ere, Laskarairen ustez, azken urteetan mugimendu politiko eta sozialetako militanteek pairatu errepresioa ez da kondenetara bakarrik mugatzen. Kontrol poliziala areagotu dela nabarmendu du. «Zelatatzea, kamera bidezko kontrola, telefono komunikazioen zelatatzea edo DNA aztarnak eskuratzeko presioa» zerrendatu ditu tartean. Oro har, Hego Euskal Herrian ez ezik, Frantziako Estatuan, Europan eta mundu osoan errepresioa eta bortizkeria poliziala «azkarki» areagotzen ari dela azpimarratu du, eta horren karietara, errepresio politikoa jasan duten militante guziei elkartasuna adierazi diete prentsaurrekoan bildu kolektibo guziek. Errepresioaren goititzea kapitalismoak dakarren «hondamendi sozial, kultural eta ekologikoaren barnean» dela zehaztu du Laskaraik. Kapitalismoaren buru den oligarkiaren interesak defendatzeko joera autoritarioak ikus daitezke Europako estatu guzietan, Laskaraik gehitu duenez. «Oligarkiak ideia arrazistak, faxistak, matxistak hedatzen ditu gizartean». Herri eta nazio zapalduen batasuna oztopatzeaz gain gizartean «etsaitasuna» eragiten duela salatu du. Errepresioaren kontrako prentsaurrekoa, Baionako auzitegiaren aitzinean GUILLAUME FAUVEAU Beraz, errepresio politikoa militanteak «beldurtzeko» eta mugimenduak «ahultzeko» tresna da, Laskarairen arabera, «etsipena, indibidualismoa eta desmobilizazioa» sortzen dituenak. Errepresioari erantzuteko borroka «kolektiboki» antolatzeko deia zabaldu du. «Jakitun gara dominatzaileek ez digutela nehoiz deus oparitu, ezta oparituko ere. Kontrara, haien defendatzeko eta konkistatzeko indar harreman bat beharrezkoa da, eta horretarako elkarrekin borrokatzea beharrezkoa da». Horiek horrela, «injustiziarik gabeko» gizarte baten alde lan egiteko deia luzatu dute batu kolektibo guziek. Maiatzaren 16ko manifestaldia «ahalik eta jendetsuena» izatea nahi dute, errepresio politiken kontra «elkartasunez eta borrokaz» jarduteko. OSTIAk «HITZETIK EKINTZETARA» pasatzea GALDEGIN DIO ETXELEKURI Ostiak apirilaren 3an igorri agirian kontatu duenez, Kanboko auzapez hautatu berri Peio Etxelekuri kanpainan ukan duen Marienearen kontrako posizionamendua gauzatzea eta «hitzetik ekintzetara» pasatzea galdegin dio, hazkurri lurra interes pribatu eta etekin gosetik kanpo geldi dadin. Bertzalde, Bouyges promotoreari eta Office 64 alokairu sozialerako egiturari gibel egitea galdegin diote. Hazkurri lurren defentsan segituko dutela segurtatu du, eta Marieneko lurrak laborantza lurrak geldi daitezen urrats berriak eginen dituztela udaberri honetan.

Euskal Herriaren «askatasuna erdietsi eta beste mundu bat» eraiki nahi du Ernaik, eta «borroka» da horretarako tresna. Hala nabarmendu du gazte antolakundeak, Abadiñon (Bizkaia) antolatutako Gazte Topagunearen harira egindako ekitaldi politikoan. Garaiaren erradiografia bat egin dute, eta ohartarazi orain arte ezagututako mundua aldatzen ari dela: «Amaitu da hazkunde mugagabean eta AEBen nagusitasunean oinarritutako metaketa fasea». Ez dago argi horren ostean zer datorren, ordea; eta, hain justu, noranzko zehatzik gabeko erdibide horretan jarri dute arreta: «Mundu zaharra hiltzen ari da, baina berria oraindik ez da jaio, eta horrelako garaietan sortzen dira munstroak». Ohe azpietan gordetzen direnak ez ezik, badira bestelako munstroak ere; adibidez, «gutxi batzuen interesen defentsan» faxismoa hedatzea helburu duten ideia erreakzionarioak zabaltzen dituztenak. Ernaik azpimarratu duenez, faxismoak «mila ertz eta forma» har ditzake; are, ohartarazi du horietako batzuk antzeman daitezkeela, kasurako, feminismoaren izenean transen aurka zabaltzen diren diskurtso baztertzaileetan, lan eskubideak eta euskararen aldeko legeak elkarren aurkako fenomenotzat jotzen dituzten mezuetan eta Europako Parlamentuak gogortu berri dituen «migrazio lege arrazistetan». Euskal Herriari dagokionez, munstroak «aurpegi ezaguna» du: «Espainolismoa». Ekitaldian zehaztu dutenez, Espainiako Estatuaren zimenduak «1978ko erregimen faxistan» oinarritzen dira, eta salatu dute erregimen horrek Euskal Herriaren eta euskaldunen «zapalkuntza bermatzea» duela helburu. Horren adibidetzat jo dute, besteak beste, euskararen aurkako oldarraldia. Munstro horri aurre egiteko «modu bakarra» zein den ere azaldu dute: Euskal Herriaren «askatasun nazionala» erdiestea eta «zapalkuntzarik gabeko» jendarte bat sortzea. «Ilusioa eta konpromisoa» Ostegunetik igandera bitarte, topagunera egunero 3.500 eta 4.500 pertsona artean gerturatuko zirela espero zuten. Batzuk lau egunez izango dira han, eta beste batzuek, berriz, egun bat edo beste aukeratu dute ekintza, kontzertu eta hitzaldi sortara hurbiltzeko. Hala, milaka lagun bildu dira arratsaldeko ekitaldi politikoan, eta horiei guztiei mintzatu zaie Amaiur Egurrola Ernaiko bozeramailea: «Gurea da gazteriaren artean bulkada nazional eraberritua sortzearen ardura». Eta horretarako ezinbestekoak dira bai «ilusioa», bai «konpromisoa». Aurrera egiteko atzera begiratu behar izaten da batzuetan, ordea. Ernaik salatu du hamaika aldiz saiatu direla «herri hau desagerrarazten», baina, «borrokaren bidetik» eta «gerra zibilen, diktadura faxisten eta trantsizio faltsuen gainetik», bizirik atera da, haien hitzetan. Azken hamarkadetako lorpen eta data esanguratsuenen errepasoa ere egin dute, eta horien artean aipatu dituzte, esaterako, 60ko hamarkadan «askapen borroka abian» jarri zuten gazteen grina, helduen alfabetatze eskolak eta ikastola klandestinoak, irailaren 27a eta martxoaren 3a, eta egin berri diren martxoaren 17ko greba orokorra eta 24. Korrika. «Horiek guztiek osatzen dute gure herria», gehitu dute. Hala, gune nagusian elkartutako jende oldearen aurrean, gogorarazi dute ez direla «ez espainolak, ez frantsesak», euskaldunak baizik, eta Euskal Herri «aske, sozialista, feminista eta euskaldun batekin» amesten dutela. Helburu hori berretsi, eta etorkizunera begira Ernairen bide orria zein den azaldu dute labur: «Gazte zapaldurik egongo ez den Euskal Herri askea» errealitate bihurtu arte borrokari eustea. Esker hitzak Ernaik borrokaren garrantzia eta beharra izan ditu ardatz arratsaldeko ekitaldi politikoan, eta, horrekin lotuta, eskerrak eman dizkiete «Euskal Herriaren askatasunaren alde» egiteagatik preso, ihesi edota erbestean dauden herritarrei. «Oraindik ere ehundik gora dira euskal preso, iheslari eta deportatu politikoak», gogorarazi dute. Esker hitzak izan dituzte, halaber, Abadiñora joandako gazte guztientzat, baita azken hilabeteetan «kaleak astindu» dituztenentzat ere. Ildo beretik, eskerrak eman dizkiete Gazte Topagunean txanda bat egin edo antolakuntzan lanean aritu diren boluntarioei ere. Ekitaldia bukatuta, topaguneko azken kontzertuei ekin diete. Halere, datorren apirilaren 25erako egin dute hurrengo hitzordua: mobilizazio batera deitu du Ernaik, nazioarteko «gerra hotsak» salatzeko, Gerrari ez! Inperialismoari ez! Herriek burujabetza behar dute! lelopean.

Izena eta gozamena eman dizkio Itzuliak Ion Izagirreri (Ormaiztegi, Gipuzkoa, 1989). Bere proba kutuna izan da, bertan pilatutako lorpenak eta bizipenak aintzat hartuz gero. Etxean bezala, inon ez; Izagirreren kasuan